Mae Caru Cymru yn fudiad cynhwysol wedi ei arwain gan Cadwch Gymru’n Daclus a phartneriaid awdurdod lleol i ddileu sbwriel a gwastraff. Nod Caru Cymru yw ysbrydoli pobl Cymru i weithredu a gofalu am ein hamgylchedd. Nid yw’n ymwneud â glanhau yn unig; mae hefyd am atal sbwriel rhag digwydd yn y lle cyntaf.
Yn dilyn ymgynghoriad â phartneriaid, amlygwyd tipio anghyfreithlon fel mater allweddol i fynd i’r afael ag ef gydag ymgyrch cenedlaethol.
Targedodd cam un o’r ymgyrch fyfyrwyr – gan eu haddysgu ar ymddygiad cywir yn ymwneud â gwastraff a hyrwyddo trwsio ac ailddefnyddio trwy gyfres o ddigwyddiadau ymgysylltu yn y brifysgol, yn cynnwys caffi trwsio cyntaf Prifysgol Bangor.
Holi ac ateb
Dangosodd ymchwil helaeth a wnaed gan Dîm Polisi ac Ymchwil Cadwch Gymru’n Daclus fod myfyrwyr a phreswylwyr eraill Tai Amlfeddiannaeth yn debygol o brofi materion penodol a allai greu gwastraff gormodol a thipio anghyfreithlon posibl. Mae’r rhain yn cynnwys trosiant uchel tenantiaid, diffyg profiad o drefniadau gwastraff ac ailgylchu lleol, a rhannu cyfleusterau bin gydag aelwydydd anghysylltiedig.
Ym mis Hydref 2022, helpodd Cadwch Gymru’n Daclus i sefydlu caffi trwsio cyntaf Prifysgol Bangor ar y campws, oedd wedi ei arwain gan fyfyrwyr, mewn cydweithrediad ag Undeb y Myfyrwyr, Caffi Trwsio Cymru, Cyngor Sir Gwynedd a Petha (Llyfrgell Pethau Gwynedd). Cafodd gwirfoddolwyr eu recriwtio o blith y myfyrwyr i gynnig cymorth TG, trwsio dillad a beiciau.
Roedd i gyd yn rhan o Wythnos Ymwybyddiaeth Gwastraff Prifysgol Bangor, roddodd hefyd gyfle i bartneriaid siarad yn uniongyrchol â myfyrwyr am leihau gwastraff.
Hysbyswyd cannoedd o fyfyrwyr, y rhan fwyaf ohonynt yn byw ar eu pen eu hunain am y tro cyntaf, am bwysigrwydd creu aelwydydd cynaliadwy.
Gwahoddwyd aelodau o’r gymuned i weld y caffi trwsio ar y campws ar waith hefyd a dysgu am werth trwsio ac ailddefnyddio eitemau’r cartref.
Cynhaliwyd digwyddiadau ymgysylltu tebyg mewn prifysgolion ar draws y wlad. Roedd y rhain yn cynnwys:
– Gwasanaeth ailgylchu dros dro ym Mhrifysgol Caerdydd
– Gweithgaredd curo drysau a chaffi atgyweirio ym Mhrifysgol Abertawe
– Cyfnewid dillad ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd
– Digwyddiad ymgysylltu cynaliadwyedd ym Mhrifysgol Glyndŵr Wrecsam
Cafodd cam un o’r ymgyrch tipio anghyfreithlon – ‘Ddim yn Olwg Da’ – ei rannu gyda phob prifysgol trwy’r pecyn cymorth ar-lein gan arwain at ymgysylltu helaeth ar sianeli digidol.Cafodd hysbysebion ‘Ddim yn Olwg Da’ eu harddangos ar fysiau, safleoedd bws, bariau lleol, lleoliadau cerddoriaeth a sinemâu ar gampysau prifysgol ac o amgylch. Ymddangosodd negeseuon ar lwyfannau ffrydio hefyd fel Spotify ac Apple Music, gan dargedu pobl ifanc rhwng 18-25 oed.
Mae Undeb Myfyrwyr Prifysgol Bangor nawr yn cynnal digwyddiadau caffi trwsio rheolaidd ar y campws ynghyd â Chaffi Trwsio Cymru. Y nod yw denu gwirfoddolwyr gyda sgiliau mwy amrywiol er mwyn i’r digwyddiadau barhau i gynyddu.
Rwy'n credu ei fod yn bwysig iawn bod pobl yn cael cyfle i ailddefnyddio eitemau y maent yn eu caru a dod allan o'r cylch o daflu pethau i ffwrdd, yn arbenning pan mae rhai atgyweiriadau mor hawdd.
Elsi Gwirfoddolwr trwsio dillad
Mae myfyrwyr yn fwy ymwybodol yn amgylcheddol nag erioed, ond weithiau nid oes ganddynt y sgiliau neu'r offer i drwsio ac ailddefnyddio. Mae dod a chymaint o bobl ynghyd i rannu gwybodaeth a sgiliau a helpu ei gilydd ac osgoi'r angen i brynu'n newydd yn ddiangen yn union beth oeddem eisiau ei gael allan o'r Caffi Trwsio ac edrychwn ymlaen at gynnal mwy yn fuan.
Sam Dickins Is-lywydd Cymdeithasau a Gwirfoddoli, Prifysgol Bangor
Cael eich ysbrydoli gan straeon llwyddiant eraill
Ysgol Uwchradd y Drenewydd, Powys
Darllen rhagor
Lleihau Gwastraff Bwyd yn Ysgol Gynradd Waun Wen
Darllen rhagor
Y Pwll a’r Tu Hwnt Yn Ysgol Gynradd Gymunedol Prendergast
Darllen rhagor








